Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Inleiding

Vanuit het programma volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke vernieuwing dragen we bij aan behoud en versterking van de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving en het Veldhovense DNA. We willen dat Veldhoven voor iedereen ook in de toekomst minstens zo'n fijne gemeente is om in te wonen, te werken en te verblijven als dat het nu is . Om dat te bereiken hebben we in de Veldhovense Omgevingsvisie samen met de inwoners van Veldhoven beschreven hoe de gewenste toekomst van de fysieke leefomgeving van Veldhoven eruit ziet.

De groei en verdere internationalisering van Veldhoven brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. De aanhoudende  economische groei van de Brainportregio zorgt dat er ook de komende jaren nog een grote vraag naar ruimte om te wonen en werken in Veldhoven blijft. We willen een gezonde economische groei. Dat betekent dat de groei niet ten koste mag gaan van het woon- en leefklimaat in Veldhoven. Daarom kiezen we vooral voor ontwikkelingen die Veldhoven op meerdere manieren verrijken. Bijvoorbeeld doordat bouwen, vergroenen en verduurzamen van de omgeving samengaan met inclusiviteit, betrokkenheid en thuisvoelen bij de samenleving. Dit draagt bij aan de ambitie om ook in 2025 die fijne woon-, leef- en werkgemeente te zijn en blijven!

De ruimte om te groeien zoeken we vooral binnen het al verstedelijkte gebied, waar we inzetten op nieuwe woon- en werkmilieus. Dat doen we de komende jaren onder meer op De Run, waar we een stedelijk werkmilieu met werken, wonen, voorzieningen en groen realiseren. In het Citycentrum voegen we woningen, groen en voorzieningen toe, waardoor dit in de toekomst een aantrekkelijk en levendig centrum voor heel Veldhoven is.  Langs de burgemeester van Hoofflaan moet een verdere verdichting met vooral woningbouw mogelijk worden.

Zoals beschreven in het wetsvoorstel Versterking Regie Volkshuisvesting heeft de gemeente een belangrijke taak in de volkhuisvesting. Om goed wonen in een groeiend Veldhoven te kunnen faciliteren is in 2023 in aanvulling op de Omgevingsvisie de Woon(zorg)visie vastgesteld. Op basis daarvan werken we aan een toekomstbestendige, flexibele, passende en betaalbare woningvoorraad voor diverse doelgroepen en mensen met en zonder zorgvraag of begeleiding in een aantrekkelijke en inclusieve omgeving.

Voor de ontwikkelingen en doelen van dit programma werken we intensief samen met o.a. het Rijk, de provincie en in de regio (o.a. Metropoolregio Eindhoven en Stedelijk Gebied Eindhoven). 

Doelstellingen

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen

Doelstellingen

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen

8.01 Werken aan een beter passende woningvoorraad

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.01 Werken aan een beter passende woningvoorraad

Vanuit de Woon(zorg)visie sturen we op het toekomstbestendig maken van de bestaande woningvoorraad. Dit vraagt meer beschikbare en betaalbare woningen in een grotere diversiteit aan woningtypen. Daarom sturen we hierop bij het beoordelen van nieuwe initiatieven. Aanpassingen in de bestaande woningvoorraad zouden moeten leiden tot meer aanbod voor kleine huishoudens, jongeren, ouderen en mensen met fysieke beperkingen.  We voegen woningen toe door transformatie van gebouwen tot wonen of mogelijk maken van woningsplitsing en kamerbewoning. We informeren, faciliteren en stimuleren inwoners om hun woning te verduurzamen en levensloopbestendig te maken.  Door het aanbod te verrijken kunnen mensen makkelijker doorstromen naar een beter passende woning. Indien nodig zetten we juridisch of ruimtelijk instrumentarium in om beschikbaarheid, betaalbaarheid en passendheid te waarborgen. 

8.02 Verbinden van de opgaven voor wonen en zorg

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.02 Verbinden van de opgaven voor wonen en zorg

Wonen en zorg zijn geen gescheiden werelden. We streven ernaar dat inwoners met een zorg- of begeleidingsvraag zo lang mogelijk op een prettige manier zelfstandig kunnen (blijven) wonen in een geschikte woning in hun eigen omgeving of sociale netwerk. Ook de woonomgeving moet hiervoor geschikt zijn, met aandacht voor leefbaarheid, inclusie, voorzieningen en ontmoetingsplekken. We werken aan bewustwording onder inwoners van de mogelijkheden en noodzaak van tijdig aanpassen van de eigen woning of doorstromen naar een meer geschikte woning. Om een breed en passend aanbod van wonen met zorg voor verschillende doelgroepen te kunnen faciliteren, organiseren we structurele samenwerking op dit vlak met externe wonen-, zorg- en welzijnspartners en in de regio.  

8.03 Woningbouwprogramma: de juiste toevoegingen

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.03 Woningbouwprogramma: de juiste toevoegingen

We werken aan gezonde groei door vanaf 2020 tot en met 2030 4.200 woningen toe te voegen aan de voorraad (ca. 5.000 tot en met 2032). Dat doen we onder andere in uitbreidingswijk Zilverackers en in nieuwe aantrekkelijke, meer stedelijke woonmilieus, passend binnen de ruimtelijke structuur van de Omgevingsvisie. In nieuwbouwprojecten voegen we aanvullende en innovatieve woonvormen toe voor meer differentiatie  binnen de woningvoorraad.  Gemeentebreed  gaan we uit van 30% sociale huur, 10% sociale koop, 15% middeldure huur, 20% middeldure koop en 25% duur segment. Op projectniveau passen we maatwerk toe, zodat de ontwikkelingen op wijk of buurtniveau een goede aanvulling vormen in woningtypen of doelgroepen. We faciliteren bewonersinitiatieven en CPO-ontwikkelingen daar waar mogelijk. Door te sturen op de typologie en andere kwaliteiten van de toe te voegen woningen, vergroten we zoveel mogelijk de kansen op passende huisvesting voor specifieke doelgroepen, zoals lage en middeninkomens, starters, ouderen en kwetsbaren, internationale werknemers, vluchtelingen en woonwagenbewoners. We stimuleren daarvoor ook innovatie in het planvormingsproces, de bouw en realisatie en de woonvormen. 

8.04 Verbeteren van onze dienstverlening bij vragen over de fysieke leefomgeving

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.04 Verbeteren van onze dienstverlening bij vragen over de fysieke leefomgeving

De eerste ervaringen van het werken met de Omgevingswet hebben duidelijk gemaakt dat het motto ‘Eenvoudig beter’ in de praktijk landelijk niet geldt. Dit heeft effect op onze dienstverlening voor onze klanten. De ervaringen staan zelfs haaks op onze Visie Dienstverlening. Om onze klant centraal te stellen, passen we onze werkwijze en organisatie aan. 
Ook is het landelijke digitale portaal, Omgevingsloket online (DSO), verre van klantgericht. De komende jaren zal dit digitale platform nog vaak aangepast worden. Wij gaan voor vakkundig contact, waarbij wij via meerdere kanalen bereikbaar zijn (we verstoppen ons niet achter een scherm). Eén van deze kanalen is het Omgevingsloket online. Wij bieden echter altijd alternatieven.
Aan de hand van de uitvoeringsagenda van de Visie Dienstverlening gaan we uit van de inwoner en het doel en niet van het proces en de regel. 

8.05 Op 1 januari 2032 is er één omgevingsplan voor het gehele grondgebied

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.05 Op 1 januari 2032 is er één omgevingsplan voor het gehele grondgebied

In de Omgevingswet is bepaald dat voor 1 januari 2032 een omgevingsplan voor het gehele grondgebied moet zijn vastgesteld.  Om te komen tot een omgevingsplan is een strategische planning opgesteld, waarbij ingezet wordt op een gebiedsgerichte aanpak. Per gebied (woonwijk, bedrijventerrein, centrum, etc) wordt het omgevingsplan stap voor stap gevuld waarbij de ambities uit de omgevingsvisie voor die gebieden vertaald worden. Bij het opstellen van omgevingsplannen streven we er naar om de kansen uit de Omgevingswet te benutten, waardoor initiatieven in de toekomst sneller en makkelijker geregeld kunnen worden.  Parallel hieraan faciliteren we nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en gebruiken we de kansen die zich voordoen om het omgevingsplan verder te vullen.

Op dit moment doen we de eerste ervaringen op met de pilot voor een omgevingsplan voor de woonwijk Zonderwijk.  Door deze eerste pilot leren we om te werken met en in de geest van de Omgevingswet. 

8.06 Zorgen voor samenhang in ruimtelijke ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.06 Zorgen voor samenhang in ruimtelijke ontwikkelingen

We zorgen voor meer samenhang in de ruimtelijke ingrepen in Veldhoven, zodat functies (woningen, bedrijven, groen, infrastructuur) elkaar versterken en we waar mogelijk werk met werk kunnen maken. Om die samenhang aan te brengen, werken we de Omgevingsvisie verder uit.  Dat kan  onder meer via een masterplan (zoals voor het Citycentrum) een gebiedsvisie (zoals voor De Run) of in een omgevingsprogramma.  We krijgen zo steeds een beter beeld van de verdere ontwikkeling van Veldhoven - ook in de tijd -  en kunnen ook onze investeringen in bijvoorbeeld groen en infrastructuur daar goed op afstemmen.

8.07 De groei van de stad wordt op een aantrekkelijke en groene manier ingericht.

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Doelstellingen - 8.07 De groei van de stad wordt op een aantrekkelijke en groene manier ingericht.

Door de sterke groei van het aantal arbeidsplaatsen en woningen krijgt een deel van Veldhoven een meer stedelijk karakter.  Om de kwaliteit van de leefomgeving hoog te houden  werken we bovendien aan het versterken van het groen en de openbare ruimte. Ook houden we rekening met voldoende ruimte voor extra voorzieningen. Zo zorgen we ervoor dat inwoners de meer stedelijke omgeving en dynamiek kunnen omarmen. Daarnaast behouden we het dorpse karakter van de oude kernen en linten. 

Meetindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Meetindicatoren
Nr. Realisatie peiljaar Streefwaarden
Doel Naam Eenheid Bron Peiljaar NL Verg. Vhvn 2024 2025 2026 2027 2028
Leefbarometer.nl * 9 categorieën van 'Zeer onvoldoende' tot 'Uitstekend' Ministerie van Binnenlandse Zaken 2022 nvt Goed/Ruim voldoende/Goed Goed Zeer Goed Zeer Goed Zeer Goed Zeer goed
Gemiddelde WOZ waarde (BBV) Duizend euro CBS 2023 368 420 442
8.01 Demografische druk (BBV) % CBS 2024 70,4 73,8 75,3
8.01 Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (BBV) In Euro’s COELO
8.01 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (BBV) In Euro’s COELO
8.01 Startersleningen Aantal uitgegeven leningen SVN 2024 - - 11 14 14 14 14 nnb
8.01 Stimuleringsleningen Aantal uitgegeven leningen SVN 2024 - - 10 nnb nnb nnb nnb nnb
8.03 Nieuw gebouwde woningen (BBV) Aantal per 1.000 woningen Basisregistratie adressen en gebouwen 2023 9 5 19,2 - - - - -
8.03 In aanbouw genomen woningen Aantal 2023 - - 506 400 400 400 400 400
8.03 Opgeleverde woningen Aantal Gemeente 2023 - - 336 400 400 400 400 400
8.03 Aandeel sociale huur (22/30%)** Aandeel van opgeleverde woningen Gemeente 2023 - - 25% 120 120 120 120 120
8.05 Percentage gemeentelijk grondgebied waarvoor het omgevingsplan na 1-1-2024 is geactualiseerd percentage Gemeente Veldhoven 2024 nvt nvt 0% nvt 3
t
* Met behulp van de Leefbaarometer kan de leefbaarheid in alle bewoonde wijken, buurten en straten in Nederland gemonitord worden. De Leefbaarometer laat zien hoe de situatie van de leefbaarheid er is en hoe die zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Hiermee biedt de Leefbaarometer informatie voor beleidsvoorbereiding, -bijsturing en -evaluatie voor verschillende partijen die betrokken zijn bij de leefbaarheid van wijken en buurten. De leefbarometer wordt elke 2 jaar geactualiseerd.
** In het voorjaar van 2025 zal bepaald worden of en hoe de stimuleringsleningen worden voortgezet en of op basis van aanvullend budget streefwaarden kunnen worden bepaald.

Bijstellingen bestaand en nieuw beleid

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing - Bijstellingen bestaand en nieuw beleid
Bijstelling bestaand en nieuw beleid Begroting
2025 2026 2027 2028
Voorbereiding gebiedsontwikkeling City centrum -500
Realisatie omgevingsplan voor het hele grondgebied -200
Projectleider omgevingsplan -117 -119 -121 -123
Nadere uitwerking omgevingsvisie -35
Woningbouwversnelling lasten (WBV II) -1.118
Woningbouwversnelling baten (WBV II) 1.118
Formatie/ruimte/projecten nieuw voor oud 111 113 115 117
Saldo (- = nadeel) -741 -6 -6 -6

Voorbereiding gebiedsontwikkeling City centrum 
Om uitvoering te geven aan het Masterplan City centrum is er budget nodig (externe expertise en inhuur) om te komen tot de volgende stappen:
- juridisch planologisch kader (i.v.m. de omgevingswet);
- gebiedsexploitatie;
- uitwerking van het programma wonen, werken en voorzieningen (integraal, maar per locatie in proces woningbouwversnelling);
- eerste schetsuitwerking van de openbare ruimte incl. de mobiliteitsopgave. 

Realisatie omgevingsplan voor het hele grondgebied
Om tot één omgevingsplan voor het gehele grondgebied van Veldhoven te komen is een strategische planning opgesteld. In deze planning wordt uitgegaan van 3 sporen.
Spoor 1: verder leren door nieuwe gebiedstypen in het omgevingsplan te vullen;
Spoor 2: op basis van de opgedane ervaringen uit spoor 1 het omgevingsplan gebiedsgericht verder uitwerken; 
Spoor 3: thematische onderwerpen (verordeningen, nieuw beleid) omzetten in het omgevingsplan. 

In 2024 bereiden we de projecten uit deze sporen voor die in 2025 van start gaan. Het idee van de strategische planning is dat de sporen continu door blijven lopen tot we voor het gehele grondgebied van Veldhoven een omgevingsplan hebben. Uit de ervaringen over het opstellen van een omgevingsplan voor Zonderwijk volgt dat er extra inzet en middelen nodig is om de wettelijke einddatum van 2032 te kunnen halen. Om ervoor te zorgen dat we binnen de gestelde wettelijke termijn (voor 2032) een omgevingsplan hebben voor het gehele grondgebied is het noodzakelijk om meerdere projecten naast elkaar te starten. In het omgevingsplan willen we zoveel mogelijk gebruik maken van de kansen die de Omgevingswet biedt. Door het opnemen van uitnodigingsplanologie in het omgevingsplan,  kunnen we inspelen op ruimtelijke ontwikkelingen en toekomstige initiatieven, waardoor we in de toekomst sneller medewerking kunnen verlenen. Daarnaast streven we naar minder en begrijpelijkere regels. Deze werkzaamheden komen naast het reguliere werk, zoals de (lopende) gemeentelijke woningbouwversnellingsprojecten en reguliere ontwikkelingen.

Omdat we niet de specifieke juridische deskundigheid in huis hebben om een omgevingsplan op te stellen, zijn we afhankelijk van een adviesbureau die ons daarbij ondersteunt.  Omdat meerdere gemeenten tegen hoge kosten en lange procedures aanlopen voor het opstellen van een omgevingsplan, wordt nu onderzocht of er via gemeentelijke samenwerkingen efficiëncy bereikt kan worden en de kosten mogelijk verminderd kunnen worden. 

Projectleider omgevingsplan
In 2024 is bij het team Ruimtelijke Ontwikkeling projectleiding ingehuurd om te komen tot een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente Veldhoven. Zo zijn we in 2022 gestart om te komen tot een omgevingsplan voor een eerste gebied, de woonwijk Zonderwijk. Het streven is om dit gedeelte van het omgevingsplan in 2025 vast te laten stellen. Het opstellen van een omgevingsplan is complex gebleken en vraagt om extra inzet en capaciteit. Omdat we met deze opgave nog zeker de komende 7 jaar bezig zijn, wordt voorgesteld de projectleiding hiervan niet meer in te huren, maar hier structurele formatie voor open te stellen.

Nadere uitwerking omgevingsvisie
Om te zorgen voor meer samenhang in ruimtelijke ontwikkelingen en een goede doorvertaling van de omgevingsvisie in het omgevingsplan te bewerkstelligen, is het noodzakelijk om de omgevingsvisie nader uit te werken. Zo dient er onder andere nader invulling gegeven te worden aan bijvoorbeeld de stadse woonstraten en de sterk stedelijke structuur. Dit zal worden uitgewerkt in gebiedsvisies welke vervolgens de basis vormen voor (ruimtelijke) ontwikkelingen. Door hier nu op te investeren geeft dit duidelijkheid voor betrokkenen en is er een gedegen basis voor een verdere doorvertaling. Dit is ook in lijn met hetgeen de gemeenteraad wenst: de ruimte en kansen die de Omgevingswet pakken en door vertalen in het omgevingsplan. Woningbouwversnelling II (lasten en baten)
We zetten de al ingezette woningbouwversnellingsaanpak voort. We voegen in de periode 2020 tot en met 2030 minimaal 4.200 woningen toe aan de woningvoorraad en 5.000 woningen in de periode 2020 tot en met 2032. Mede gebaseerd op de ervaringen uit de uitgevoerde evaluatie WBV-I en de uitgangspunten van de woon(zorg)visie 2023.

Uitruil formatie clusters ruimte/projecten/vergunning, ondersteuning nieuw voor oud
De vacatureruimte (door de organisatieontwikkling) biedt ruimte om € 63 budget af te ramen bij projecten derden, € 30 bij de invoering omgevingswet, € 14 bij omgevingsvergunningen en € 4 bij het welstandsbeleidsplan. Deze ruimte komt gedeeltelijk ten gunste van programma 0, 1 en 6 voor de behandeling van bezwaarschriften WOZ, maatwerkoplossingen dienstverlening, een preventiemedewerker en medewerkers inburgering.