Programma 7 | Volksgezondheid en milieu

Inleiding

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Inleiding

De gevolgen van klimaatverandering, vervuiling en uitputting van de aarde worden steeds zichtbaarder. Door de sterke groei van onze regio neemt de druk op de leefomgeving nog verder toe. We willen daarom balans houden met de ruimtelijk- economische ontwikkelingen, zodat Veldhoven ook in de toekomst een gezonde, duurzame leefomgeving is voor haar inwoners en ondernemers, met zo min mogelijk (milieu)hinder.  De duurzaamheidsagenda vormt het kader voor hoe we integraal aan deze opgave werken.

Wij willen dat iedereen mee kan doen in de verduurzamingsopgave. We bieden waar nodig gepaste ondersteuning en bouwen aan een netwerk van partijen die hier iets in kunnen betekenen. Als gemeente nemen we verschillende rollen in, zoals stimuleren, helpen en een voorbeeld zijn.  

Het is daarbij belangrijk dat we actief communiceren en helder kunnen uitleggen wat de effecten zijn van de acties die worden uitgevoerd vanuit deze verduurzamingsopgave. We gaan hiervoor een andere vorm van monitoring ontwikkelen die gaat leiden tot aanvullende of andere meetindicatoren. 

De druk op de gezondheidszorg wordt alsmaar groter. We leven steeds langer en willen actief en zelfstandig blijven én een ongezonde leefstijl zorgt voor veel gezondheidsproblemen. We streven ernaar dat elke inwoner van de gemeente Veldhoven een goed en gezond leven kan leiden en het vermogen heeft om regie te voeren op het eigen leven. Positieve gezondheid en de doelstelling vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord vormen de uitgangspunten, aangezien gezondheid veel meer betekent dan 'niet ziek zijn'. Met die brede benadering dragen we bij aan het vermogen van mensen om waardig en gezonder ouder te worden, langer zelfstandig te wonen en 'de gezondste generatie jeugd' die kansrijk opgroeit en floreert in een leefomgeving met een sterke sociale basis. De komende jaren treedt in Veldhoven een aanzienlijke vergrijzing van de bevolking op. Het aantal 65 plussers neemt naar verwachting in Veldhoven met 36 procent toe. Veel van deze oudere inwoners hebben op enig moment een zorg en ondersteuningsvraag. Zorg en ondersteuning die vooral in de wijk en buurt zijn beslag moet krijgen, ook voor de groeiende groep dementerenden. 

Doelstellingen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen

Doelstellingen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen

7.01 Gezond leven bevorderen en inzet van dure zorg voorkomen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.01 Gezond leven bevorderen en inzet van dure zorg voorkomen

Door een domeinoverstijgende, integrale en langjarige aanpak te stimuleren en verbreden, vergroten we voor inwoners de kans op een gezond leven. Daarnaast door in te zetten op vroegsignalering, preventie en normaliseren, willen we het beroep op duurdere zorg beperken.

7.02 Sociaal-economische gezondheidsverschillen verkleinen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.02 Sociaal-economische gezondheidsverschillen verkleinen

We zetten in op thema's waar de meeste gezondheidswinst te behalen is en verkleinen op die manier gezondheidsverschillen tussen inwoners. We denken en handelen vanuit de methodiek Positieve Gezondheid. Deze methodiek brengt samenhang aan tussen levensgebieden en draagt bij aan een integrale aanpak.  

7.03 De gemeentelijke riolering blijft op een voldoende kwaliteitsniveau.

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.03 De gemeentelijke riolering blijft op een voldoende kwaliteitsniveau.

Een goede riolering zorgt voor een schone, veilige en gezonde omgeving. Als het riool goed wordt onderhouden, worden de risico's op problemen kleiner. 

7.04 Afname van de hoeveelheid restafval en het steeds opnieuw gebruiken van grondstoffen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.04 Afname van de hoeveelheid restafval en het steeds opnieuw gebruiken van grondstoffen

In Veldhoven streven we ernaar afval beter te scheiden. Als je afval goed scheidt, wordt de hoeveelheid restafval minder en neemt de hoeveelheid gescheiden afval juist toe. Het gescheiden afval moet van goede kwaliteit zijn om het opnieuw te kunnen gebruiken als grondstof. We evalueren de andere manier van handhaven op zwerfafval. Deze aanpak moet voorkomen dat mensen afval naast containers plaatsen. We blijven  handhaven op deze bijplaatsingen als dat nodig is.

7.05 Faciliteren en realiseren van een duurzame leefomgeving

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.05 Faciliteren en realiseren van een duurzame leefomgeving

 Als gemeente vinden we dat iedereen moet kunnen wonen, werken of recreëren op een plek die gezond, betaalbaar en duurzaam is. Er zijn maatregelen nodig, om ervoor te zorgen dat Veldhoven ook in de toekomst een duurzame leefomgeving heeft. Denk hierbij aan klimaatadaptatie, het verminderen van overlast als gevolg van de luchthaven en andere duurzaamheidsvraagstukken.  

7.06 Afname van de uitstoot van broeikasgassen

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.06 Afname van de uitstoot van broeikasgassen

Broeikasgassen zijn de belangrijkste oorzaak van klimaatverandering. In Europa en Nederland willen we de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met minstens 55% verminderen vergeleken met 1990. In Veldhoven is de uitstoot van CO2, het belangrijkste broeikasgas, bijna verdubbeld sinds 1990. Als gemeente spelen we een belangrijke rol in het verminderen van de CO2-uitstoot van gebouwen en verkeer. 
Denk hierbij aan opwek hernieuwbare elektriciteit, afname aardgasverbruik van alle gebouwen en het mogelijk maken van elektrisch rijden.
We werken samen met onze partners, inwoners en bedrijven om de juiste omstandigheden te creëren voor een eerlijke overgang naar duurzame energie.

7.06.01 Uitvoeringsprogramma Energie transitie

We geven op een programmatische manier invulling aan het in 2022 vastgestelde uitvoeringsprogramma Energietransitie, waarvoor een bestemmingsreserve is ingesteld. De reden voor de bestemmingsreserve is dat de Energietransitie een nieuwe taak is voor gemeenten waarbij activiteiten en inkomsten zoals subsidies over de loop van het programma kunnen variëren niet vooraf te voorzien zijn. Voor de gebouwde omgeving focussen we ons vooral op het ondersteunen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning, het faciliteren van de opwek van hernieuwbare energie, het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en op het verduurzamen van bedrijventerreinen. Netcongestie is een prangend probleem, dat aanvullende aandacht vraagt. Daarnaast is het van belang om de bescherming van (kwetsbare) diersoorten te borgen bij de uitvoering van de isolatieopgave. Verder hebben we speciale aandacht voor communicatie en monitoring van het programma. 

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.02 Inwoners ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning

We ondernemen verschillende activiteiten om inwoners te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning. Dit doen we gemeentebreed, gebiedsgericht en doelgroepgericht en in nauwe samenwerking met onze maatschappelijke partners, zoals welzijnsstichtingen Veldhoven Duurzaam, woningcorporaties  en bewonersinitiatieven.
Gemeentebreed voorzien we inwoners van informatie en ondersteuning, bijvoorbeeld via het (online) energieloket en breed toegankelijke activiteiten. Gebiedsgericht begeleiden en stimuleren we buurtinitiatieven rondom het verduurzamen van woningen. 
Tot slot hebben we bijzondere aandacht voor doelgroepen voor wie de drempel om te verduurzamen hoog is. Zo zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen met de Energietransitie. We zetten bijvoorbeeld de Veldhovense Kluskar in, in gebieden waar veel inwoners kampen met energiearmoede. Verder hebben we een aanpak om VVE’s te ondersteunen, samen met de gemeenten Best, Geldrop-Mierlo en Eindhoven. Ook particuliere eigenaren van lage labelwoning bieden we aanvullende ondersteuning, onder andere via het regionale project De Groene ZoneIsolatie.

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.03 Opstellen en uitvoeren van Wijkuitvoeringsprogramma’s

In 2021 heeft de raad de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Deze visie vertalen we in wijkuitvoeringsprogramma’s (WUP), in nauw overleg met inwoners en andere belanghebbenden van de desbetreffende wijken. In een WUP staat op welke manier en in welke snelheid de wijk overgaat op duurzame energievoorzieningen. 
In 2023 en 2024 is een wijkuitvoeringsprogramma voor ’T Look opgesteld. In 2025 worden de activiteiten die uit dit programma voortkomen uitgevoerd.  
Komende jaren worden wijkuitvoeringsprogramma’s voor andere gebieden opgesteld.

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.04 Verduurzamen van het Maatschappelijk Vastgoed

In 2024 is een start gemaakt met het opstellen van de routekaart verduurzamen van het Maatschappelijk Vastgoed. Deze routekaart wordt eind 2024/begin 2025 afgerond. De routekaart dient uiteindelijk ook als praktisch instrument voor de afdeling Beheer en Realisatie, waarbij concrete maatregelen/richtlijnen worden geboden om aan de slag te gaan met daadwerkelijke verduurzamingsmaatregelen. In 2025 wordt gestart met de uitvoering van hiervan.

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.05 Faciliteren van hernieuwbare energie

Naast het besparen van energie, zetten we zoveel mogelijk in op het opwekken van zonne-energie op daken van woningen en bedrijven, grote parkeerterreinen en in wegbermen.  Samen met de andere MRE gemeenten langs de A2 en A67 wordt in samenwerking met Rijkswaterstaat onderzocht welke mogelijkheden er zijn om energie op te wekken langs de A67 en A2 behorende bij de landelijke OER-projecten (Opwekking Energie op Rijksgronden).  Dit sluit uit aan bij de doelstellingen uit de RES. Hierbij vormt het steeds drukker wordende elektriciteitsnetwerk een belangrijk aandachtpunt.

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.06 Verduurzamen van bedrijventerreinen

We werken samen met bedrijven en andere partijen om bedrijventerreinen te verduurzamen. Dit doen we aan de ene kant om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren, maar ook om de ruimtelijke en economische ontwikkeling van Veldhoven te kunnen waarborgen. Het energiesysteem in de MRE/Brainportregio staat namelijk sterk onder druk.

Als gemeente richten we ons op gezamenlijke oplossingen, zoals ‘energiehubs’, waarbij meerdere partijen in een gebied samenwerken en afspraken maken over het opwekken, opslaan, onderling verdelen en slim gebruiken van energie. Het realiseren van een dergelijke is maatwerk, waarbij het in eerste instantie vooral gaat om het organiseren van samenwerking tussen bedrijven, marktpartijen, overheden en netbeheerders. 
De afgelopen jaren is hier een begin mee gemaakt met een koplopersgroep op De Run. In 2025 intensiveren we dit en sluiten we aan bij initiatieven op dit vlak vanuit de regio, zoals de inzet van een energiehubregisseur. Deze activiteit kent een integrale aanpak met programma  3 Economie.

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.07 Opstellen en uitvoeren soortenmanagementplan

Bij renovatie en na-isolatie van huizen en gebouwen moet er volgens de Wet natuurbescherming rekening gehouden worden met de aanwezigheid van beschermde diersoorten. Het is verboden deze dieren onnodig te verstoren of te doden. Inwoners en isolatiebedrijven hebben een zorgplicht, maar dit is in de praktijk kostbaar en moeilijk uitvoerbaar. 
Om de natuurbescherming bij isolatie te verbeteren en particulieren te ontlasten, stellen we als gemeente een soortenmanagementplan (SMP) op. Hierin onderzoeken we welke beschermde soorten in de buurt leven en welke maatregelen we moeten nemen om aanwezige soorten te beschermen. Op basis van het SMP vragen we als gemeenten een gebiedsontheffing aan, waar alle inwoners gebruik van kunnen maken. In de jaren hierna moeten we de aanwezigheid van diersoorten monitoren, zodat we deze blijvend kunnen beschermen. 

  • Mariëlle Giesbertz

7.06.08 Mogelijk maken van het elektrisch rijden

Uitvoeren ‘Laadstrategie gemeente Veldhoven 2023-2025’
Het aantal elektrische voertuigen neemt komende jaren toe. In de laadstrategie is aangegeven hoe we in Veldhoven omgaan met het voorzien in de laadbehoefte van deze voortuigen.
We voeren de acties van de laadstrategie uit en geven uitvoering aan de (landelijke en Europese) regelgeving.

  • Mariëlle Giesbertz

7.07 De begraafplaats onderhouden om kwaliteit en beschikbaarheid van rustplaatsen te waarborgen.

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Doelstellingen - 7.07 De begraafplaats onderhouden om kwaliteit en beschikbaarheid van rustplaatsen te waarborgen.

Door specifieke onderhoudsmaatregelen, zoals gras maaien en bomen snoeien, zorgen we voor een nette en respectvolle omgeving. Door dit onderhoud blijft onze begraafplaats een passende en eerbiedige laatste rustplaats bieden.

Meetindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Meetindicatoren
Nr. Realisatie peiljaar Streefwaarden
Doel Naam Eenheid Bron Peiljaar NL Verg. Vhvn 2024 2025 2026 2027 2028
7.01 Aantal opgestarte thema's vanuit het IZA/Gezond en Actief Leven Akkoord. Aantal Integraal Zorgakkoord/Gezond en Actief Leven Akkoord 5
7.02 Aantal activiteiten om gezondheidsverschillen te verkleinen Aantal Integraal Zorgakkoord/Gezond en Actief Leven Akkoord 15
7.03.01 Rioolinspectie 15-20km per jaar Aantal km Gemeente Veldhoven 2023 14 - - 15 15 15 15 15
7.04 Omvang huishoudelijk restafval (BBV)* Kg/inwoner CBS 2023 121 100
7.04 (nader voorlopig cijfer) 2022 183 172 137 100
7.04 Vangvergelijker (Benchmark huishoudelijk afval)* kg/inw Restafval (incl grof) 2021 199 151.3 133 100
7.05.03 Geluidhinder luchthaven Eindhoven: ambitie 7,21 km² in 2030 = 30% t.o.v. 2019 Contouren Luchthavenbesluit 2024 9 9 8,0 7,5 7,2
7.06 Hernieuwbare elektriciteit (BBV) % RWS 2019 37 11 12 13 14 15 16
7.06 Afname temperatuur gecorrigeerd aardgasverbruik  (in 2030 359 TJ (=25%) minder ten opzichte van 2019) * correctie t.o.v. 1437 TJ Transitievisie Warmte TJ Nationale Klimaatmonitor 2022 974 950 925 900 875 850
7.06 Afname van de uitstoot van broeikasgassen met minimaal 40% in 2040 ten opzichte van 1990 (=176 kTon CO2) kTon CO2 Nationale Klimaatmonitor 2022 219 215 210 205 200 195
7.06 Aantal wijkuitvoeringsprogramma's verduurzaming Aantal Gemeente Veldhoven 1 1 2 3 4 5
7.06 Aantal inwoners-/buurtinitiatieven gericht op verduurzaming Aantal Gemeente Veldhoven 5 5 5 5
7.06.02 De Groene Zone Isolatie (doel is deelname van maximaal 1227 koopwoningen Aantal deelnemers per jaar Gemeente Veldhoven 400 400 400
7.06.02 Aanpak energiearmoede via Regionaal Energie Lokaal (maximaal 385 koopwoningen) Aantal woningen met kleine energiebesparende maatregelen per jaar Gemeente Veldhoven 50 50 5
7.06.02 De Kluskar Aantal woningen met kleine energiebesparende maatregelen per jaar Gemeente Veldhoven 150 150 150 150
7.06.02 VvE's (maximaal 100 VVE's) Aantal VvE's geholpen met cursus en globaal advies per jaar Gemeente Veldhoven 10 10 10 10
7.06.08 Aantal (semi) publieke laadpunten voor elektrische auto's Aantal Klimaatmonitor 2023 140.864 488 267 680 800 950 1.100
t
* De omvang huishoudelijk restafval op basis van de CBS-gegevens is een verplichte indicator (BBV). De CBS-gegevens en de gegevens in de vangvergelijker lopen echter achter.

Subsidies in programma

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Subsidies in programma

Conform de aanbeveling van de rekenkamercommissie wordt per programma zichtbaar gemaakt welke subsidies zijn opgenomen in het Welzijnsbudgetplan (WBP). In onderstaande tabel is voor 2025 vooralsnog de bijstelling Subsidie-ophoging  WBP niet verwerkt. Deze bijstelling moet binnen het WBP namelijk nog gealloceerd worden aan de subsidie-ontvangers.

Omschrijving

WBP bedrag

Verslavingszorg en slachtofferhulp 98
 Jeugdgezondheidszorg
448

Bijstellingen bestaand en nieuw beleid

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en milieu - Bijstellingen bestaand en nieuw beleid
Bijstelling bestaand en nieuw beleid Begroting
2025 2026 2027 2028
Subsidie-ophoging WBP 5 5 5 5
Soortenmanagementplan -375 0 0 0
Soortenmanagementplan (dekking reserve energietransitie) 375 0 0 0
Medewerker afval -97 -98 -100 -102
Verhogen tarief medewerker afval 97 98 100 102
Invoering GFT+E in hoogbouw (investering in 2025 van € 350) 0 -31 -31 -31
Verhogen tarief afvalstoffenheffing invoering GFT+E in hoogbouw 0 31 31 31
Vervangingsinvestering ondergrondse containers (investering in 2028 van € 200) 0 0 0 0
Saldo (- = nadeel) 5 5 5 5

Subsidie-ophoging WBP
Via het WelzijnsBudgetPlan (WBP) subsidiëren we voorzieningen en activiteiten op het gebied van sport, kunst, cultuur, recreatie, zorg en welzijn. Naast particuliere en commerciële mogelijkheden is deze subsidiëring de lokale basisstructuur van Veldhoven. En deze structuur is een randvoorwaarde om Veldhoven verder te ontwikkelen naar een inclusieve samenleving waarin alle inwoners kunnen meedoen in een prettige leefomgeving. 
De gesubsidieerde instellingen vragen meer subsidie aan. Dit komt door gestegen loonkosten, huisvestingskosten en energiekosten. Daarnaast is de hulp- en ondersteuningsvraag groter, groeit Veldhoven in aantal inwoners en is er vergrijzing.

Soortenmanagementplan (SMP)
Bij renovatie en na-isolatie van huizen en gebouwen moet er volgens de Wet natuurbescherming rekening gehouden worden met de aanwezigheid van beschermde diersoorten. Het is verboden deze dieren onnodig te verstoren of te doden. Inwoners en isolatiebedrijven hebben een zorgplicht, maar dit is in de praktijk kostbaar en moeilijk uitvoerbaar. 
Om de natuurbescherming bij isolatie te verbeteren en particulieren te ontlasten, stellen we als gemeente een soortenmanagementplan (SMP) op. Hierin onderzoeken we welke beschermde soorten in de buurt leven en welke maatregelen we moeten nemen om aanwezige soorten te beschermen. Op basis van het SMP vragen we als gemeenten een gebiedsontheffing aan, waar alle inwoners gebruik van kunnen maken. In de jaren hierna moeten we de aanwezigheid van diersoorten monitoren, zodat we deze blijvend kunnen beschermen. De kosten kunnen worden gedekt uit de reserve energietransitie.

Medewerker afval
We geven 4,5 miljoen euro per jaar uit aan afvalinzameling en overige afvalstromen in Veldhoven. Op dit moment zijn de werkzaamheden versplintert binnen de organisatie. In de huidige organisatie werkt 1 afvalcoach, die mensen coacht/bewust maakt van het scheiden van afval en hebben we 1 beleidsmedewerker die parttime aan afval werkt. De overige werkzaamheden zoals aanbesteden, contractbeheer, planning & control, toezicht, ruimen stortingen, zwerfafval en andere praktische werkzaamheden worden nu door verschillende functies uitgevoerd waarbij het geen onderdeel is van het functieprofiel. Verder spelen er veel ontwikkelingen rondom de aanbesteding. Op dit moment hebben we 1 aanbesteding voor verschillende afvalstromen. In de toekomst zullen verschillende onderdelen apart moeten worden aanbesteed. Dit vraag ook meer coördinatie in de toekomst. De kosten van deze functie worden verhaald via de afvalstoffenheffing.

Invoering GFT+E in hoogbouw
Vanaf 1-1-2024 is het wettelijk verplicht om bij alle huishoudens gescheiden GFT+E in te zamelen. In Veldhoven halen we geen GFT+E op in de hoogbouw. Na een proef op vier locaties rollen we GFT+E in alle hoogbouw in Veldhoven uit. Hiervoor moeten verzamelcontainers worden aangeschaft en geplaatst met bijbehorende communicatie richting bewoners.  De kosten worden verhaald via de afvalstoffenheffing. 

Vervangingsinvestering ondergrondse containers
In 2028 worden 20 ondergrondse restafval en/of glascontainers vervangen. De kosten worden verhaald via de afvalstoffenheffing.