Verbonden partijen

Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente Veldhoven zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Verbonden partijen ontwikkelen beleid of voeren dat uit voor de gemeente. De gemeente blijft beleidsmatig verantwoordelijk. 

Verbonden partijen zijn (bijna) altijd samenwerkingsverbanden. Het kan daarbij gaan om een samenwerking met andere gemeenten. Zoals Metropool Regio Eindhoven (MRE). Het kan ook gaan over een samenwerking met private partijen. Bijvoorbeeld een ontwikkelingsmaatschappij voor de realisatie van een groot project.

Gemeenten kunnen vier redenen hebben om met elkaar samen te werken in de vorm van een verbonden partij:
•    vanwege het grensoverschrijdende karakter van de problematiek;
•    om efficiënter te zijn;
•    vanwege een wettelijke plicht tot samenwerking;
•    kennisvergroting en –borging.

De samenwerking kan publiekrechtelijk of privaatrechtelijk zijn. Het privaatrecht biedt verschillende mogelijkheden: de oprichting van een vereniging, een stichting, een nv of een bv. Voor deze vormen van samenwerking geldt het Burgerlijk Wetboek. Voor samenwerking op grond van het publiekrecht geldt de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr).

De belangrijkste verbonden partijen zijn de gemeenschappelijke regelingen:
•    MRE; 
•    GGD Brabant-Zuidoost;
•    Werkvoorzieningsschap Regio Eindhoven (Ergon);
•    Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en 
•    OmgevingsDienst ZuidOost Brabant (ODZOB). 
Ook heeft de gemeente Veldhoven aandelen in bijvoorbeeld de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), en is BIZOB een belangrijke partij. Een compleet overzicht staat in tabel 1 achteraan in deze paragraaf.

Publiekrechtelijke samenwerking
Volgens de WGR zijn de raad, het college van B en W en de burgemeester afzonderlijk of samen bevoegd om met twee of meer andere gemeenten een gemeenschappelijke regeling te treffen. Het college en de burgemeester kunnen alleen een gemeenschappelijke regeling treffen als de gemeenteraad daarvoor toestemming geeft. Dit geldt ook voor het wijzigen van een regeling, het toetreden tot en het uittreden uit een regeling. En vóór de toestemmingsprocedure, wordt de raad gevraagd om een zienswijze.

Privaatrechtelijke samenwerking
Volgens de Gemeentewet is het college bevoegd om besluiten te nemen voor deelname in en de oprichting van privaatrechtelijke rechtspersonen. Wel is sprake van een zogeheten voorhangprocedure. Hiermee heeft de raad de mogelijkheid om – voorafgaand aan het daadwerkelijke besluit tot deelname – zijn ‘wensen en bedenkingen’ kenbaar te maken aan het college. 
Deze privaatrechtelijke samenwerking kan via vennootschappen, coöperaties, stichtingen en verenigingen.

Volgens de Wet fido (financiering decentrale overheden) mogen we geen aandelen hebben als belegging.

Hieronder schetsen we  de belangrijkste ontwikkelingen voor deze paragraaf.
Ook verwijzen we naar de jaarstukken en begrotingen van verbonden partijen die regulier door de raad worden behandeld en ontvangen.

Metropoolregio Eindhoven (MRE)
In 2025 zijn stappen gezet op het gebied van de verkoop  van landgoed Gulbergen. En over de overdracht van de nazorg van de voormalige stortplaats aan de provincie in 2030.
Verder zijn voorbereidingen getroffen voor de inrichting van het fondsbeheer en het realisatiebedrijf.

Omgevingsdienst ZuidOost-Brabant (ODZOB)
In 2025 is gestart met de uitwerking van de meerjaren ontwikkelaanpak.

Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO)
Bij de veiligheidsregio stond 2025 in het teken van de bestuursopdracht om te komen tot een organisatie die kwalitatief en kwantitatief op orde is.

Financiële risico’s gemeenschappelijke regelingen
De deelnemers in de gemeenschappelijke regeling hebben wettelijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de organisatie voldoende geld heeft om de taken uit te kunnen voeren. Het risico van gemeenschappelijke regelingen bestaat uit het deel dat de gemeente naar rato inneemt in het eventuele liquidatiesaldo van een samenwerkingsverband. Door de afvaardiging in het algemeen bestuur van een samenwerkingsverband behoudt Veldhoven invloed en nemen financiële risico’s af. De begrotingen van gemeenschappelijke regelingen worden behandeld in de raad. De gemeenschappelijke regelingen hebben passende reserves om risico’s en tegenvallers op te kunnen vangen. De hoogte van de reserves is regionaal afgesproken. 
Het financiële risico is pas te berekenen als de verbonden partij zich in een liquidatiefase bevindt. 

Financiële risico’s privaatrechtelijke verbondenheden
De financiële risico’s voor Veldhoven bij privaatrechtelijke verbonden partijen blijven beperkt tot de waarde van de belangen. Een aanvullend risico is dat enkele dividenduitkeringen structureel als opbrengst in de begroting zijn geraamd. Die ramingen zijn in de regel gebaseerd op recente informatie van de betreffende ondernemingen.
De waarde van de betreffende aandelenbelangen worden hieronder weergegeven om een beeld te geven van de omvang van de mogelijke risico’s.

Het risico op vermindering van de waarde van de aandelenbelangen van NV BNG en NV Brabant Water schatten wij verwaarloosbaar klein in.

De financiële risico’s voor de overige privaatrechtelijke verbondenheden (voor een volledig overzicht zie  tabel 2) schatten wij ook verwaarloosbaar klein in. Deze partijen hebben zelf reserves om risico’s op te vangen.

Samenvattend zien wij binnen onze verbonden partijen voor één partij een financieel risico, namelijk voor Brainport Development NV. 
Binnen ons risicomanagement (zie ook paragraaf Weerstandsvermogen) hebben wij hiervoor een risico opgenomen van 10% kans met een schade van € 100.000,-. Hiermee achten wij de financiële risico’s samenhangend met verbonden partijen voldoende te hebben ondervangen.

Tabel 1: Overzicht verbonden partijen per 31 december 2025

De bijdragen aan onze gemeenschappelijke regelingen zijn een grote post binnen de gemeente. In tabel 3 hieronder geven we de bijdrage per regeling voor 2025 weer. Het begrootte bedrag in deze tabel is de bijdrage in de begroting van de regeling waarop de raad in 2024 een zienswijze heeft gegeven.

Tabel 3: Bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen

Naast de verbonden partijen uit tabel 1 maakt Veldhoven bestuurlijk deel uit van de volgende partijen:

• Regeling Regionaal samenwerkingsverband openbaar basisonderwijs De Kempen;
• Stichting Brainport;
• Samenwerkingsovereenkomst Regionale mobiliteit Metropoolregio Eindhoven 2024-2030.

In deze partijen heeft Veldhoven geen financieel belang. Daarom zijn deze geen verbonden partijen.