Financiering

Uit het overzicht blijkt dat het eigen vermogen ultimo 2025 uitkomt op € 99,9 miljoen, wat een stijging betekent ten opzicht van zowel de begroting 2025 als de realisatie ultimo 2024. Deze toename komt vooral door hogere algemene reserves en een positief rekeningresultaat. Het vreemd vermogen daalt licht ten opzichte van de begroting. De verhouding eigen en totaal vermogen (solvabiliteitsratio) verbetert van 31,1% ultimo 2024 naar 33,2% ultimo 2025. Daarmee staat de gemeente financieel iets sterker dan geraamd. 

De uitvoering van treasury maakt deel uit van het reguliere instrumentarium van de Planning & Control-cyclus. 

Renteontwikkelingen 2025 en vooruitblik
De situatie op de rentemarkt kan worden bezien op de lange en korte termijn. Als referentierente voor de korte markt (geldmarkt) wordt gewoonlijk de 3-maands Euribor¹ gebruikt. Op de lange markt ofwel kapitaalmarkt fungeert het tarief van de 10-jaars IRS² als ankerpunt. In onderstaande tabel is te zien wat de ontwikkeling is van de daadwerkelijke renteniveaus vanaf januari 2025 tot begin februari 2026.

¹ De Euribor (Euro Interbank Offered Rate) is de rente die gehanteerd wordt in het interbancaire circuit in het Eurogebied.
²  Interest Rate Swap. De renteswap is een ruiltransactie die geschiedt op een internationale financiële markt, waarbij partijen de rentebetalingen gedurende de looptijd, of een deel van de looptijd, tegen elkaar ruilen. De koper van een renteswap koopt een renteswap om zich te beschermen tegen renterisico's. De koper kan zo kiezen om een lopende lening tegen een variabele rente niet om te zetten in een nieuwe lening, maar met de swap het renterisico af te dekken. De hoofdsommen van de leningen worden bij een IRS niet uitgewisseld. Die zijn alleen in theorie, in de berekeningen herkenbaar. Uitwisseling vindt uitsluitend plaats tussen de rentes.

In de eerste helft van 2025 daalt de korte rente duidelijk doordat de ECB meedere renteverlagingen doorvoert. Na deze reeks versoepelingen stabiliseert de korte rente ronde 2%, waarbij de markt in de tweede helft van het jaar geen verdere verlagingen meer verwacht en zelfs een licht opwaarts risico richting 2026 ziet ontstaan. De korte rente blijft in 2026 waarschijnlijk stabiel rond 2%, met alleen bij significant lagere inflatie ruimte voor een kleine rentedaling. Grote schommelingen zijn op dit moment niet voorzien. 

De lange rente daarentegen laat een grillig maar overwegend stijgend beeld zien. Na een forse opleving begin 2025, onder meer door hogere inflatie en beleidsaankondigingen, beweegt de 10-jaars rent in het voorjaar tijdelijk rustiger, maar vanaf de zomer zet de stijgende trend door. Tegen het einde van het jaar staat de lange rente op het hoogste niveau van de afgelopen 12 maanden. De lange rente blijft in 2026 naar verwachting stabiel met een licht stijgende tendens, gedreven door een veerkrachtige economie, beperkte beleidswijzigingen van de ECB en een markt die slechts milde neerwaartse risico's ziet.

Door het uitbreken van de oorlog in Iran zal deze licht stijgende tendens zorgt naar verwachting veel sterker zijn. De escalatie leidt tot hogere olie- en gasprijzen, oplopende inflatierisico's en daarmee tot een grotere kans op extra ECB-renteverhogingen in 2026. In reactie daarop is de markt de lange termijn rente (maart 2026) naar boven aan het bijstellen. De combinatie van geopolitieke onzekerheid, hogere energieprijzen en aangepaste renteverwachtingen maakt het waarschijnlijk dat de lange rente in 2026 niet stabiel blijft, maar een duidelijkere stijgende lijn zal laten zien dan in eerdere ramingen werd verwacht.

a) Liquiditeitenplanning en financiering
In 2025 zijn geen langlopende leningen aangetrokken.

b) Huisbankierschap
Sinds begin 2015 is de Bank Nederlandse Gemeenten onze huisbankier. De dienstverlening verloopt naar volle tevredenheid. Eind 2022 is een nieuwe overeenkomst afgesloten met de Bank Nederlandse Gemeenten. Deze overeenkomst heeft een looptijd tot 31 december 2025 met een stilzwijgende verlengingsmogelijkheid voor tweemaal een periode van 2 jaar, derhalve tot uiterlijk 31 december 2029. In 2025 hebben wij gebruik gemaakt van de mogelijkheid om onze overeenkomst voor 2 jaar te verlengen.

c) Schatkistbankieren
In principe dienen alle overtollige middelen in de schatkist te worden aangehouden behoudens het drempelbedrag. Dat is een minimumbedrag (afhankelijk van de omvang van de decentrale overheid) dat gemiddeld per kwartaal buiten de schatkist mag worden gehouden. Voor onze gemeente is dat voor 2025 € 3.413. In 2025 heeft geen overschrijding plaats gevonden van het drempelbedrag. Voor een gedetailleerde toelichting per kwartaal verwijzen we naar de toelichting op de balans.

Op 31 december 2025 bedraagt het totale bedrag aan opgenomen geldleningen € 129,3 miljoen.

Verstrekte leningenportefeuille van de gemeente per 31 december 2025

In 2008 is gestart met het verstrekken van startersleningen. In bovenstaand overzicht betreft dit de startersleningen (oude regeling). Hiermee wilde Veldhoven de bereikbaarheid van koopwoningen vergroten voor met name starters op de woningmarkt. In totaal is voor een bedrag van € 2.841.380 aan startersleningen verstrekt. Van de € 2.841.380 aan verstrekte startersleningen is inmiddels € 2.596.729 volledig afgelost. Van de nog lopende startersleningen is € 37.484 afgelost. 

In mei 2019 is besloten om per 1 januari 2020 opnieuw € 2 miljoen beschikbaar te stellen voor de 'starterslening' ten behoeve van eerste-woning-aankopen door koopstarters op de woningmarkt in Veldhoven. Ook is € 2 miljoen beschikbaar gesteld voor de invoering per 1 januari 2020 van de 'stimuleringslening' ten behoeve van de aanpassing van koopwoningen in Veldhoven voor:
a.    het langer thuis wonen van oudere bewoners dan wel bewoners met kinderen met een beperking;
b.    het verduurzamen van de woning;
c.    het saneren van asbestdaken in verband met het asbestverbod per 2025.
Deze budgetten worden revolverend ingelegd op de rekening courant bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten (SVn). Revolverend betekent dat ontvangen aflossingen weer opnieuw beschikbaar komen om als lening te worden verstrekt.

Bij de behandeling van de begroting 2024 is een amendement aangenomen om € 2 miljoen extra aan startersleningen te verstrekken .

De twee leningen in het overzicht aan Stichting Accommodatie UNA en Tennisvereniging VLTC betreffen renteloze leningen ten behoeve van de aanschaf van ledverlichting.

De onderstaande tabel toont het treasury overzicht in de begroting 2025 t.o.v. de realisatie.

* Laatst vastgestelde begroting 2025 (burap III 2025)

Uitgangspunt bij de doorberekening van de rentelasten naar taakvelden (programma’s) en de bouwgrondexploitatie is een omslagrentepercentage van 1,1%.  Er wordt zowel in de begroting als de realisatie geen rente toegerekend aan investeringen. Dit resulteert op begrotingsbasis in een voordelig rentesaldo van € 45. 

De rentelasten zijn nagenoeg gelijk aan de begrote rentelasten. 

De rentebaten zijn hoger dan begroot omdat we het verwachte liquiditeitsoverschot lager hadden begroot.  We hebben daardoor meer rente ontvangen.
In de uiteindelijke realisatie van 2025 komt het renteresultaat uit op een voordeel van € 164. Een positieve afwijking ten opzichte van de begroting van € 119.