Programma 8 | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

We geven uitvoering aan de Woon(zorg)visie op basis van het Uitvoeringsprogramma. Het speelveld van het woonbeleid is ondertussen volop in beweging, onder meer door landelijke politieke ontwikkelingen.  Daarom worden de onderdelen van het uitvoeringsprogramma en de prioritering daarvan doorlopend geactualiseerd. De kernactiviteiten zijn uitgelicht in de activiteiten van programma 8.  Daarnaast wordt komend jaar lokaal o.a. gewerkt aan uitwerking van het woonbehoefteonderzoek rondom woonwagens,  de voortzetting van de samenwerkingstafel wonen en zorg, de jaarlijkse prestatieafspraken met de woningcorporaties, uitwerking van het woonzorgbeleid en -analyse, monitoring en analyse van het woningbouwprogramma, starters- en stimuleringsleningen en de doorvertaling van de woon(zorg)visie naar het omgevingsplan.

In het eerste kwartaal is verder uitwerking gegeven aan een onderzoek naar de (uitbreidings)mogelijkheden om tegemoet te komen aan de woonbehoefte van de Veldhovense Roma. In het tweede kwartaal zal het onderzoek worden afgerond met een advies aan het college.

De in 2025 gestarte verkenning en borging van kwaliteitseisen voor wonen en zorg heeft geleid tot een concreet project, namelijk 'Bouw geen zorgwoningen'. Dit project is in het eerste kwartaal gestart en wordt in kwartaal drie afgerond. 

De prestatieafspraken met de corporaties worden jaarlijks geactualiseerd en gemonitord.

Binnen de Samenwerkingstafel Wonen, Welzijn en Zorg is een nieuwe werkgroep 'niemand op straat' opgericht en zijn activiteiten beschreven in een uitvoeringsprogramma.  Dit loopt op schema.

In het eerste kwartaal zijn 21 startersleningen toegekend.

De beschreven activiteiten worden uitgevoerd binnen het bestaande budget voor de Woon(zorg)visie. 

Het gemeentelijk woningbouwprogramma zal worden uitgewerkt tot een volkshuisvestingsprogramma dat eind 2026 zal worden opgeleverd. Dit in lijn met de conceptwet Versterking regie volkshuisvesting. Het volkshuisvestingsprogramma geeft op gebiedsniveau weer aan welke woningcategorieën, -typen en -aantallen behoefte is en welke doel- en aandachtsgroepen bediend moeten worden (denk aan woonwagenbewoners, statushouders, arbeidsmigranten, senioren en mensen die uitstromen uit een instelling). Het volkshuisvestingsprogramma is een programma onder de omgevingsvisie en een bevoegdheid van het college.

In het eerste kwartaal van dit jaar is het college gestart met de inhoudelijke ontwikkeling van het volkshuisvestingsprogramma. Wij voeren hiervoor het benodigde onderzoek uit en betrekken de belangrijkste stakeholders, zoals woningcorporaties, huurdersorganisaties en regionale partners. De planning is om het programma eind 2026 op te leveren en vast te stellen als een programma onder de omgevingswet.

Dit programma wordt wettelijk verplicht na inwerkingtreding van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting, die naar verwachting medio 2026 wordt vastgesteld. De uitvoering van het onderzoek en de voorbereiding van het volkshuisvestingsprogramma vinden plaats binnen de bestaande begrotingsmiddelen. 

In 2025 is de vervolgaanpak van de woningbouwversnelling vastgesteld. Het doel is om tussen 2020 en 2032 5.000 woningen in Veldhoven toe te voegen. Dit gebeurt de komende jaren vooral in Zilverackers, Citycentrum, rond HOV4 (op De Run) en langs de Sterk Stedelijke Structuur. In 2026 zetten we de afgesproken aanpak van de woningbouwversnelling voortvarend door. Op de publieke woningbouwkaart is een actueel overzicht te zien van projecten en locaties. 

In januari en februari zijn 109 sociale huurwoningen en 15 dure appartementen opgeleverd in projecten Genderkwartier en Zilverackers. De koopwoningen van deelproject Nieuw Doerne in Zilverackers worden ook begin 2026 opgeleverd.  Daarmee wordt de vertraging van 2025 weggewerkt. Op dit moment staan daarnaast ca. 1.000 woningen in aanbouw. Het gaat onder andere om de volgende projecten:

• Ensemble (Bossebaan)
• Genderkwartier (De Run 5614)
• Kruishorst (Kruisstraat)
• Springplank (Mira/vd.Hulstlaan)
• Musketiers (Kempenbaan/Plank)
• Zilverackers
• Hagendorens Hofje
• Djept

Deze woningen worden volgens de huidige planningen in 2026 en 2027 opgeleverd. Deze projecten dragen bij aan de uitvoering van de regionale Woondeal, de Veldhovense woon(zorg)visie en sluiten aan bij doelstellingen over groei, betaalbaarheid, differentiatie, doelgroepen en doorstroming. 

Het wettelijk kader rond het woonbeleid is volop in beweging. Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ligt in de Tweede Kamer. Door de val van het kabinet in mei 2025 is invoering per 1 januari 2026 onzeker.  De ontwikkelingen worden gevolgd en waar mogelijk bereiden we de implementatie voor. Dit heeft ook betrekking op de te verwachten bijbehorende middelen, zoals de Realisatiestimulans (zie ook paragraaf grondbeleid). 

Het Rijk bereidt de invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting (WVRV) voor. Volgens de huidige planning treedt deze wet op 1 juli 2026 in werking. De wet legt nieuwe wettelijke verplichtingen op aan gemeenten.  Ook krijgt de provincie een grotere rol. Gemeenten moeten een stevigere regie nemen op de woningbouwopgave, met een betere afstemming tussen sociale, ruimtelijke en zorginhoudelijke beleidsvelden. Een gezamenlijke regionale aanpak versterkt de lokale uitvoering en regie. De meest concrete voorbereidingsstap betreft het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma (zie 8.01.02).  De andere consequenties van de invoering van de WVRV worden nog in beeld gebracht. De voorbereiding op de WVRV, waaronder het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma, wordt vooralsnog uitgevoerd binnen de bestaande formatie en middelen. Als in een later stadium extra budget nodig blijkt voor implementatie of beleidsaanpassingen, legt het college dit separaat aan uw raad voor.

We werken in de regio samen op het thema Wonen binnen het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) en de Metropoolregio Eindhoven (MRE). Op basis van het Samenwerkingsakkoord MRE werken we met de provincie en het Rijk in 2026 aan de Regionale Woondeal Zuidoost- Brabant en Project Beethoven. Ook maken we een regionale woon(zorg)analyse.

De Samenwerkingsagenda en het Jaarprogramma SGE vormen de kaders voor afstemming over woonbeleid en woningbouw. In 2026 leveren we een plan van aanpak arbeidsmigranten op (in samenwerking met SGE Economie) en onderzoeken we de kansen van beter benutten van de bestaande voorraad. Ook werken we met de corporaties samen aan WoonST en voeren we de gezamenlijke urgentieregeling uit aan de hand van de Huisvestingsverordening.

Op het thema wonen voor senioren werken we samen in Het Juiste Thuis, vooral voor het uitwisselen van informatie.

De Woningwet en de Wet (in voorbereiding) versterking regie volkshuisvesting bieden wettelijke kaders voor de regionale samenwerking op deze thema's. Binnen deze samenwerkingen werken we in lijn met de doelen uit de Woon(zorg)visie.

In MRE-verband is aandacht voor de netcongestie in relatie tot de woningbouwopgave. Hiervoor is ook lokale voorbereidingscapaciteit nodig. Daarnaast is het MRE-onderzoek 'Goed wonen en zorgen in de MRE' opgeleverd (Nieuw rapport biedt scherp inzicht in… | Metropool Regio Eindhoven) Naar aanleiding hiervan wordt een regionale woonzorgvisie opgesteld. Verder wordt uitvoering gegeven aan de in 2025 geactualiseerde woondeal (inclusief Beethoven).

In SGE-verband is de start gemaakt met het plan van aanpak huisvesting arbeidsmigranten. In Q2 wordt een uitgangspuntenkader opgeleverd, dat vervolgens lokale vertaling en vaststelling moet krijgen.  Ook wordt onderzocht welke potentie er is voor beter benutten van de bestaande voorraad.

De SGE-brede Huisvestingsverordening 2025-2029 wordt geactualiseerd,  met een specifieke focus op het aanscherpen van rollen en mandaten. Tegelijkertijd is binnen de MRE een werkgroep gestart om de Huisvestingsverordening te verbreden naar alle MRE-gemeenten, in lijn met de concept Wet Versterking Regie Volkshuisvesting.  

De samenwerking 'Het Juiste Thuis' is gestopt. De kennisdeling over dit onderwerp is ondergebracht bij het platform  ZorgSaam Wonen, waarop Veldhoven ook is aangesloten. De gewenste uitwisseling blijft hiermee geborgd.

Voor Zonderwijk is een eerste invulling gegeven aan het gebiedstype woonwijk in het omgevingsplan. Dit gaan we uitbreiden voor andere woonwijken. Omdat de focus ligt op de Sterk Stedelijke Structuur en stedelijke werkmilieus, pakken we de voorbereidingen om te komen tot een omgevingsplan voor deze gebieden op, zodat we straks snel en flexibel kunnen acteren. Vanuit programma 8 dragen we integraal bij aan de activiteiten in programma 3 rondom de gebiedsontwikkeling van De Run en het Citycentrum. 

Naast de gebiedsgerichte invulling vullen we het omgevingsplan ook thematisch. Zo worden bijvoorbeeld de gemeentelijke verordeningen stapsgewijs in het omgevingsplan vertaald. Door het omgevingsplan steeds verder te vullen kunnen we aan de wettelijke eis voldoen dat we voor 2032 een gebiedsdekkend omgevingsplan hebben voor het gehele grondgebied. 

De ontwerpversie van het omgevingsplan, deelgebied Zonderwijk, heeft ter inzage gelegen. Voor de zomer wordt het omgevingsplan ter vaststelling aan uw raad aangeboden. Na de vaststelling wordt het omgevingsplan verder gevuld voor de overige gebieden en thema's. De aanpak hiervoor wordt op dit moment voorbereid. Daarnaast worden voor De Run en het Citycentrum omgevingsprogramma's opgesteld, die vervolgens doorvertaald kunnen worden in het omgevingsplan. De verwachting is dat de omgevingsprogramma's eind 2026 / eerste helft 2027 door het college kunnen worden vastgesteld. 

Ter voorbereiding op het vullen van het omgevingsplan en om meer samenhang en integraliteit in ruimtelijke ontwikkelingen te krijgen zijn al enkele gebiedstypen uitgewerkt. Zo is voor de omgevingsplanregels voor de woonwijk Zonderwijk het gebiedstype stadse woonstraten uitgewerkt. Er is een gebiedsvisie voor De Run en een masterplan voor het Citycentrum vastgesteld. En er is een gebiedsvisie voor de Burgemeester van Hoofflaan in voorbereiding. Deze gebiedsvisie ronden we verder af in de eerste helft van 2026. Afhankelijk van de planning voor het vullen van het omgevingsplan werken we ook de andere gebiedstypen uit de omgevingsvisie uit (dorpslinten, stadse woonstraten, enzovoort) in gebiedsvisies. Zo kunnen we de kaders voor deze gebieden straks goed in het omgevingsplan meenemen. Bij deze gebiedsvisies geldt als uitgangspunt het behalen van een goed woon-, werk- en leefmilieu. Elementen als groen, water, duurzaamheid en voorzieningen nemen we dan ook nadrukkelijk mee. 

Waar we eerder spraken over gebiedsvisies is de juiste term onder de Omgevingswet 'omgevingsprogramma'. Omdat voor de transformaties van De Run en het Citycentrum nog de benodigde milieu-onderzoeken en uitwerkingen ten opzichte van de gebiedsvisie/masterplan plaats moeten vinden, is ervoor gekozen om hiervoor omgevingsprogramma's op te stellen en in procedure te brengen. Dit is een tussenstap om een concrete doorvertaling te kunnen maken in het omgevingsplan / te verlenen omgevingsvergunningen (bopa's). Vanwege de focus op deze gebieden is ervoor gekozen om op dit moment geen  omgevingsprogramma van het gebiedstype Sterk Stedelijke Structuur voor de Burgemeester van Hoofflaan op te stellen. 

Voor het gebiedstype Stadse Woonstraten is een uitwerking opgesteld en doorvertaald in het omgevingsplan, deelgebied Zonderwijk. Deze doorvertaling zullen we evalueren en beoordelen in hoeverre dit daadwerkelijk leidt tot versnelling en versoepeling van de procedures. Afhankelijk van deze uitkomsten zullen we andere gebiedsgerichte omgevingsprogramma's opstellen. 

Bij de actualisering van de maatschappelijke structuurvisie zijn kaders gegeven en referentierichtlijnen geformuleerd om te komen tot een toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Van belang is dat de benodigde ruimte ook daadwerkelijk wordt gereserveerd voor de benodigde voorzieningen. In 2026 maken we een nadere uitwerking van wat hiervoor nodig is en nemen we dit op in een implementatieplan. Deze activiteit levert een integrale bijdrage aan de activiteiten uit de andere programma´s, zoals bijvoorbeeld het realiseren en verbeteren van ontmoetingsplekken, zie activiteit 06.02.03.

De actualisering van de maatschappelijke structuurvisie heeft vorm gekregen met de vaststelling van het Programma Voorzieningen door het college in het eerste kwartaal van 2026. Dit programma heeft als doel toe te werken naar een toekomstbestendige voorzieningenstructuur op basis van een duidelijke ruimtelijke programmering. Het bevat ambities, richtlijnen en een monitoringstool die inzicht geven in de ruimtevraag van voorzieningen en helpen bij het maken van weloverwogen keuzes voor het huidige en toekomstige aanbod.

Om te waarborgen dat voorzieningen daadwerkelijk worden meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen, is in het programma een stappenplan opgenomen. Hiermee wordt geborgd dat bij nieuwe ontwikkelingen de mogelijke vestiging van voorzieningen al in een zo vroeg mogelijk stadium wordt onderzocht. Deze nieuwe werkwijze gaan we toepassen en monitoren om te beoordelen of deze het gewenste resultaat oplevert.

In de eerste helft van 2026 formuleren we een aantal indicatoren die aansluiten bij onze dienstverlening in relatie tot de Omgevingswet. In de tweede helft van het jaar richten we de processen en organisatie zo in dat we deze indicatoren kunnen realiseren en meten. De belangrijkste indicatoren kunnen we dan opnemen in de begroting van 2027.

De activiteit ligt op schema.

Evenementen vervullen een belangrijke rol in het maatschappelijk verkeer, zowel in economische als in sociaal-culturele zin en dragen bij aan de sociale ontmoeting. Het houden van (veel) evenementen heeft echter ook een andere kant die aandacht behoeft.  In 2026 dient er een locatiebeleid voor Veldhoven te worden opgesteld. Hierin zal ook het huidige evenementen beleid (uitvoeringsnota) worden geactualiseerd. 

Het projectplan is bijna gereed. In Q2 kan de project startup en de uitvraag van bureaus plus de selectie hiervan plaatsvinden. Deze bureaus zullen de gemeente ondersteunen bij het ontwikkelen van het beleid.