Programma 7 | Volksgezondheid en milieu

We bereiden het nieuwe gezondheidsbeleid voor. Daarbij gebruiken we het brede concept van positieve gezondheid. We kijken niet alleen naar ziektepreventie, maar ook naar mentaal welzijn, zingeving, meedoen, dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven. We zetten in op normaliseren en vragen inwoners en partners actief naar hun ervaringen en behoeften. We zetten in op normaliseren: we stimuleren dat hulpvragen zoveel mogelijk worden opgepakt binnen het gewone leven en de eigen omgeving, voordat zwaardere vormen van zorg nodig zijn. Daarbij vragen we inwoners en partners actief naar hun ervaringen en behoeften. Dit alles doen we op basis van de landelijke gezondheidsnota, die afgelopen jaar opnieuw is verschenen en richtinggevend is voor ons lokale beleid. 

We zetten actief in op het initiëren, verbinden en versterken van initiatieven die bijdragen aan brede welvaart. Deze initiatieven richten zich op het verbeteren van gezondheid, welzijn en leefbaarheid, met oog voor zowel het hier en nu als toekomstige generaties. We integreren sociale, economische en ecologische dimensies in onze aanpak. We stimuleren zelf- en samenredzaamheid van inwoners en bevorderen sociale cohesie. Daarbij werken we integraal samen, zowel binnen de organisatie als met externe partners. Brede welvaart zal leidend zijn in keuzes en op deze wijze werken we proactief aan veerkrachtige, inclusieve en duurzame gemeenschappen. Deze activiteiten worden integraal opgepakt in samenhang met andere programma’s, zodat er optimaal wordt bijgedragen aan gezamenlijke doelstellingen.

In 2023 zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) vastgesteld. De thema’s uit deze akkoorden zijn verwerkt in een plan van aanpak, dat we uitvoeren, samen met organisaties in het voorliggend veld. Daarnaast ontwikkelen we de regionale preventie-infrastructuur verder, waarbij gemeenten en zorgverzekeraars samenwerken op het gebied van preventie. De projecten DE STAP naar Gezonder en Sterk met Ouderen worden voortgezet en verder uitgewerkt.

Door periodieke inspectie krijgen we inzicht in de kwaliteitstoestand van het riool. Deze informatie is de onderlegger voor de (integrale) gemeentelijke onderhoudsplanning. 

De kwaliteitsinspectie van de riolering wordt periodiek uitgevoerd. Bij het onderhoud aan de gemeentelijke riolering  hebben we te maken met (tijdelijke) prijsstijgingen in verband met geopolitieke marktverstoringen. Zodra de definitieve (nadelige) financiële gevolgen bekend zijn, maken we hier melding van.

Het Uitvoeringsprogramma afval 2021-2025 loopt af. Europese en landelijke ontwikkelingen vragen om een nieuwe, meer circulaire afvaldoelstelling met bijbehorende activiteiten. Dit stellen we in 2026 op. De groei van de gemeente Veldhoven heeft ook gevolgen op afvalgebied, onder meer voor het ontwikkelen van een toekomstgerichte milieustraat. We voeren dit uit in samenhang met de bredere verkenning van het thema circulair (7.05.02). 

De projectopdracht voor het vergroten van de milieustraat is goedgekeurd. Voor de korte termijn hebben we aan een externe partij de opdracht verleend oplossingen te vinden voor de te grote toestroom van bezoekers op de milieustraat. En dan met name op zaterdag en in vakantieperiodes. We starten naar verwachting de tweede helft van 2026 met een uitvoeringsprogramma afval. 

We werken uit wat nodig is om Veldhoven groen en klimaatbestendig te maken. Ook moeten we bepalen hoe we als gemeente kunnen anticiperen op de verstedelijkingsopgave en wat we hierin van onszelf en anderen verwachten. We ontwikkelen één beleidskader voor groen en klimaatbestendig, omdat opgaven elkaar overlappen en we koppelkansen zien in de beleidsontwikkeling en -uitvoering. We streven ernaar om het beleid in 2026 te ontwikkelen en uiterlijk 2027 vast te stellen. Dit is afhankelijk van beschikbare capaciteit. 
Na vaststelling van het beleidskader kunnen we instrumenten inrichten en actualiseren. Bijvoorbeeld de klimaattool en eventueel het instellen van een groenfonds voor (juridische) borging van het beleid in de instrumenten van de Omgevingswet. 

De benodigde vacature is nog niet ingevuld. Na invulling starten we met opstellen van beleid. Vooruitlopend op de beleidsontwikkeling zijn we gestart met de uitwerking van de klimaattool.

Bij elke nieuwe ontwikkeling/herinrichting onderzoeken we welke klimaatadaptieve maatregelen we kunnen nemen om een toekomstbestendige omgeving te bouwen. Daarnaast stimuleren we inwoners en ondernemers om ook maatregelen te nemen, bijvoorbeeld met bewustwordingsacties, helpen met afkoppelen, en groene inrichting van tuinen en bedrijfslocaties.

Deze activiteit ligt op schema en in lijn met het IMBK. Bij recente projecten (waaronder Dreef en bouwrijp maken Slot-Oost) voeren we klimaatadaptieve maatregelen uit (waterbergende fundering onder wegen).  Daarnaast hebben we klimaatadaptieve verbetermaatregelen in voorbereiding (zoals meeliften bij werkzaamheden UNA-terrein). Het plan van aanpak voor stimuleringsmaatregelen voor bewoners is gereed. De stimuleringsmaatregelen zijn inmiddels aan de  bewoners bekend gemaakt en worden later dit jaar opgestart.

Om goede keuzes en afwegingen te maken voor een schone, gezonde en veilige leefomgeving is beleid nodig op het vlak van milieuthema's. Zodat we bijvoorbeeld in de schaalsprong de balans kunnen houden tussen leefomgevingskwaliteit en voldoende ontwikkelruimte voor de verstedelijkingsopgave. Om te bepalen welke streefwaarden we in Veldhoven willen hanteren in verschillende gebiedstypen, is het zaak om onderzoek te doen naar waar mogelijke kansen liggen of risico’s ontstaan. Streven is om het beleid in 2026 te ontwikkelen en uiterlijk 2027 vast te stellen. Dit is afhankelijk van beschikbare capaciteit. 
Aan de hand van dit beleid kunnen we, door middel van instrumenten van de Omgevingswet, sturen op een goede leefomgevingskwaliteit, bijvoorbeeld door het beleid (juridisch) te borgen in het omgevingsplan. 

Er is een beleidsadviseur milieu geworven. Omdat dit een interne kandidaat betreft moet diens functie ook weer ingevuld worden. Er kan dus, enigszins getemporiseerd, gestart worden met de ontwikkeling van beleid. 

Een goede luchtkwaliteit is van belang voor de gezondheid van onze inwoners. Daarom zetten we stappen om deze te verbeteren. We zijn hiervoor aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA) en het Regionaal Meetnet Zuidoost-Brabant. 

Er is een beleidsmedewerker milieu geworven. Omdat dit een interne kandidaat betreft moet diens functie ook weer ingevuld worden. Wel kan gestart worden met het onderwerp luchtkwaliteit. Het Schone Lucht Akkoord is in maart officieel ondertekend. 

We nemen deel aan het Luchthaven Eindhoven Overleg (LEO). Het LEO heeft vijf speerpunten:

• Verbetering van de luchtkwaliteit
• Actief sturen op minder geluidbelasting
• Bijdragen aan de klimaatdoelstellingen
• Meerwaarde bieden voor de regio
• Vertrouwen vanuit de omgeving

Daarnaast dient het LEO de functie van Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM), die iedere militaire luchthaven verplicht moet hebben volgens de Luchtvaartwet.  

Activiteit ligt op schema. Er vindt structureel overleg plaats.

Vanuit het in 2022 vastgestelde uitvoeringsprogramma ondernemen we verschillende activiteiten op het vlak van energie besparen, de overgang naar duurzame warmte en een toekomstbestendig energiesysteem. Omdat het onderwerp energie constant in beweging is passen we de specifieke activiteiten aan de actualiteit aan. Hieronder een weergave van de activiteiten voor 2026:

• In de gebouwde omgeving ondersteunen we inwoners bij het verduurzamen van hun woning met bijvoorbeeld isolatieprojecten en -regelingen, de Veldhovense Kluskar en de VvE-aanpak. We borgen hierbij de bescherming van (kwetsbare) diersoorten door middel van een soortenmanagementplan.
• Netcongestie is sinds enkele jaren een prangend probleem dat aandacht en daadkracht op korte termijn vraagt. We werken hiervoor samen in de regio, met de netbeheerder, bedrijven en andere partijen. Op De Run en Habraken faciliteren we gezamenlijke oplossingen, zoals energiehubs. Dit betreft een integrale aanpak met Programma  3 | Economie. 
• In 2025 startten we met het vernieuwen van ons energiebeleid en een blik op het toekomstige energiesysteem. In 2026 vertalen we dit in een energieperspectief en een warmteprogramma. Met deze twee documenten als basis gaan we verder met wijkuitvoeringsprogramma’s gericht op de warmtetransitie. Hiermee bieden we handelingsperspectief aan onze inwoners, ondernemers en ontwikkelende partijen. Verder evalueren en actualiseren we in 2026 het Uitvoeringsprogramma energietransitie. In dit uitvoeringsprogramma schenken we voor de volgende jaren met nadruk aandacht aan de regierol die bij de gemeente voor dit onderwerp in recente wetgeving is neergelegd.

Het uitvoeringsprogramma loopt, maar het tempo in de realisatie van de doelen loopt achter door verschillende omstandigheden, zoals netcongestie en de Wet natuurbeheer (SMP). Daarnaast is er te weinig personele capaciteit beschikbaar voor de hoeveelheid werk dat er ligt; vanwege krapte op de arbeidsmarkt zijn verschillende vacatures de afgelopen tijd nog niet vervuld.

Het thema circulair wordt steeds belangrijker. Dit komt door de schaarste aan grondstoffen en de milieu impact van materialen en goederen. In 2026 brengen we de kansen en knelpunten voor onze gemeente in kaart, onder andere wat betreft circulair bouwen en ondernemerschap binnen onze verstedelijkingsopgave. We onderzoeken wat dit betekent voor de rol van de gemeente. We stemmen dit af met regio en provincie, zodat we samen de ruimtelijke behoeften kunnen bepalen. De uitkomsten vormen de basis voor vervolgstappen in beleid en uitvoering, in samenhang met het actualiseren van het afvalbeleid (7.03.01). Inmiddels zijn de projecten Uitbreiding milieustraat en Oprichten regionaal gronddepot in de opstartfase. Daarmee geven we, vooruitlopend op de verkenning, al invulling aan de ambities voor een circulaire gemeente.

De verkenning is in voorbereiding.

We onderhouden de gemeentelijke begraafplaats en verzorgen de grafdelving.
Daarbij ruimen we ook graven bij het verlopen van de grafrechten.

Het onderhoud en het verzorgen van de grafdelving wordt structureel uitgevoerd. We vernieuwen de bewegwijzering op de begraafplaats.